Limeta kwaśna, lima , limonka – Citrus aurantifolia, Citrus latifolia

cytrusyLimonka

Owoce cytrusowe kojarzą nam się przede wszystkim z cytryną, ewentualnie z pomarańczą i mandarynką? Na tych kilku najpopularniejszych przedstawicielach rodzina drzewek cytrusowych bynajmniej się nie kończy. Z całą pewnością słyszeliśmy niegdyś o limonce, zwanej też limą lub limetą kwaśną. Być może nawet zdarzyło nam się ją pomylić z cytryną, choćby ze względu na podobieństwo tej nazwy z angielskim określeniem
limonka
lemon. Nic bardziej mylnego – limeta to zupełnie inna roślina, choć oczywiście blisko spokrewniona z bardziej znanymi cytrusami. Pisząc o limie czy limonce mamy na myśli zbiór cytrusów określany tym mianem, w obrębie którego znajdują się m. in. takie gatunki jak:
– Lima Meksykańska ( Key Lime) Citrus x aurantifolia
– Lima Perska (Lima Tahiti, Lima Taitańska, w USA Bearss Lime, Lima bezpestkowa) Citrus x Latifolia
Oczywiście występuje wiele więcej gatunków lim, ale nie sa one tym zielonym cytrusem, który w naszym kraju nazywany jest limonką.

Limeta Kwaśna – pochodzenie i historia

Z dużym prawdopodobieństwem limeta kwaśna miała już kiedyś okazję gościć na Twoim stole, choć być może nie zdawałeś sobie z tego sprawy. Mogła uświetniać swoją obecnością przyjęcia, ciesząc swoim smakiem wszystkich miłośników drinków. No dobrze, ale skąd ona się właściwie wzięła? Jaka była droga limety na polskie stoły i do naszych ogrodów? Prześledźmy ją.

Narodziny limonki

Jak każda roślina cytrusowa, lima lubi ciepło, dlatego zalicza się ją do roślin egzotycznych, które wymagają specyficznych warunków do uprawy. Przyjmuje się, że po raz pierwszy wyhodowano ją na terenach południowo-wschodniej Azji, a konkretnie w Malezji lub Indonezji. Później zaczęto ją uprawiać także na obszarach Ameryki Środkowej i Południowej. Według amerykańskich naukowców badających pochodzenie Limy Meksykańskiej przez analizę chromosomów tego gatunku, posiada ona geny cytryny, cytronu oraz Citrus micrantha (jeden z rodzajów papedy). Jeśli chodzi o Limę Perską to najprawdopodobniej jest ona hybrydą Limy Meksykańskiej i cytryny, tak więc gatunek powstał później niż Citrus aurantifolia.

Zielona podróżniczka

Jak się okazuje, lima połączyła dwie kultury – chrześcijańską i muzułmańską. Przedstawiciele obu wyznań przyczynili się bowiem do jej rozprzestrzenienia na całym świecie. Najpierw Arabowie w trakcie swoich podbojów zaszczepili limetę kwaśną na wschodnich terenach basenu śródziemnomorskiego, a następnie uczestnicy średniowiecznych krucjat przenieśli ją także na obszary zachodnie. Obecnie wśród największych światowych producentów limonki wymienia się Argentynę, Brazylię i Meksyk, a także Indie. Oczywiście, uprawia się ją również w Europie, głównie we Włoszech oraz Hiszpanii, a także Portugalii (czyli wszędzie, gdzie istnieją sprzyjające warunki klimatyczne).

Wygląd i właściwości limy

Zapewne niejednokrotnie miałeś okazję oglądać na własne oczy limetę kwaśną, a przynajmniej jej owoce. Jeśli jednak nie było Ci to dane, nic straconego. Możesz to nadrobić właśnie teraz.

Jak wygląda limeta kwaśna

Limeta kwaśna to rozgałęzione drzewko o kolczastych gałęziach,

lima meksykańska owoce
Owoce Limy Meksykańskiej

którego wysokość zwykle nie przekracza 5 metrów. Jego liście mają owalny kształt i lekko postrzępione brzegi, a kiedy się je rozetrze w palcach, wydzielają bardzo przyjemny aromat. Ożywczy zapach cechuje również białe kwiaty..
Ponieważ lima rośnie w ciepłym klimacie, może wytwarzać owoce bez przerwy przez cały rok. Okrągłe lub owalne owoce limety kwaśnej z reguły są zielone, zielonożółte lub całkowicie żółte, a ich miąższ pachnie intensywnie i ma bardzo kwaśny smak. W marketach limeta kwaśna spotykana jest jako zielona limonka. Owoce o kolorze żółtym nie są sprzedawane głównie z tego powodu aby nie były mylone z cytryną. Owoce Limy Meksykańskiej są bardziej kwaśne od owoców Limy Perskiej, ale zawierają mniej soku.

limeta kwaśna - drzewo limy perskiej
Drzewo limy perskiej

Do czego służy limeta kwaśna

Nie da się ukryć, że lima to prawdziwa bomba zdrowotna, którą można (a właściwie nawet powinno się) przyjmować zarówno doustnie, jak i na skórę. Zawiera mnóstwo witaminy C, dlatego wzmacnia odporność na różne infekcje i przeziębienia, których – jak wiadomo – nie brakuje zwłaszcza w sezonie zimowym i jesiennym.
Ponadto sok z limonki pozwala wyrównać poziom kwasowo-zawodowy w organizmie oraz wspomaga trawienie i pracę wątroby. Co ciekawe, dowiedziono także, że sok z limonki ma właściwości odkażające, ponieważ za jego pomocą można zabić bakterie E.coli. Regularne stosowanie wyciągów z limety powinny rozważyć panie, które chcą ujędrnić i uelastycznić swoją skórę.

Uprawa doniczkowa i komercyjna

Fakt, że cytrusy uprawia się głównie w ciepłym klimacie, nie oznacza, że musimy zrezygnować z marzeń o pięknym drzewku limonki gdzieś w domu, na tarasie lub w ogrodzie. Powinniśmy jednak wiedzieć, w jaki sposób ją pielęgnować, aby długo cieszyć się jej widokiem i owocami.

W doniczce i w szklarni

Decydując się na zasadzenie limy, czy to w doniczce, czy w szklarni, trzeba pamiętać o wyborze właściwej ziemi do cytrusów, najlepiej pulchnej i zapowietrzonej, a także właściwym nawadnianiu (podlewaniu rośliny – najlepiej deszczówką i dopiero gdy ziemia trochę

lima perska kwiat
Kwiat limy perskiej

obeschnie).
Aby zapewnić limecie kwaśnej odpowiednie nasłonecznienie, w okresie letnim warto pomyśleć o wystawieniu jej na świeże powietrze. Z kolei zimę musi spędzać w pomieszczeniu, gdzie temperatura nie przekracza 15 stopni C przy jasnym, dobrze nasłonecznionym oknie. W ogrzewanych, odpowiednio wentylowanych szklarniach lima może przebywać cały rok.

Przeczytaj także:

Cytrusy 24 – rośliny cytrusowe ich pielęgnacja i uprawa w doniczce w domu.