Kalamondyna

cytrusyKalamondyna – nazewnictwo

Kalamondyna to cytrus znany z wielu nazw, także łacińskich. Najważniejsze łacińskie nazwy to: Citrus mitis Blanco, C. microcarpa Bunge, C. madurensis Lour, X Citrofortunella mitis J. Ingram & H. E. Moore.
W zależności od różnych krain gdzie cytrus ten jest znany i uprawiany nazywany jest jeszcze Calamondin, Calamondin Orange, pomarańcza panamska (Panama Orange), Chineese Orange, Złota Lima, Lima Scarlet. Na Filipinach, gdzie jest popularny, znany jest jako Kalamondin, Kalamunding, Kalamansi, Calamansi, Limonsito czy Agridulce. Malajskie nazewnictwo to limau kesturi („musk lime”) i limau chuit. Tajlandzka nazwa kalamondyny to ma-nao-wan. W Polsce czasami nazywana jest „Kalamondia” czy potocznie „miniaturowa pomarańcza”.

Kalamondyna – cytrus ozdobny

Kalamondyna jest bardzo oryginalną rośliną cytrusową, cenioną raczej za jej walory ozdobne niż za przydatność jej owoców. Jest to krzyżówka kwaśnej mandarynki z kumkwatem. Owoce kalamondyny można zjadać tak jak owoce kumkwata w całości ze kalamondynaskórką – miąższ jest bardzo kwaśny a skórka słodka. Używa się też tych owoców do herbaty, napojów orzeźwiających, drinków, smażenia w cukrze czy do ciast. Kalamondyna jest rozpowszechniona w krajach azjatyckich jako ozdobna roślina doniczkowa, a także do sadzenia w przydomowych ogródkach. W Wietnamie jest symbolem bogactwa i jest często podarowywana w prezencie z okazji ważnych wydarzeń rodzinnych.

Pochodzenie kalamondyny

Uważa się, że kalamondia wywodzi się z Chin skąd bardzo wcześnie została rozpropagowana na Filipiny, do Wietnamu i na Indonezję. Na wyspach filipińskich stała się cytrusem numer jeden uprawianym do produkcji soku. Obecnie jest bardzo rozpowszechniona w Indiach, w całej południowo-wschodniej Azji i Malezji. Jako drzewo ornamentalne hodowana jest na Hawajach, Bahamach, w Ameryce Środkowej w tym Panamie. Na Początku XX wieku została sprowadzona z Panamy na Florydę a potem do Teksasu. Nie do końca służy jej klimat Kalifornii, choć kalamondyna variegata radzi sobie z nim dobrze.

Kalamondyna drzewko

Jest to nieduży krzew lub drzewo wielkości od 2 do 7 metrów , o ciemnozielonych jajowatych liściach, pięknie pachnących, licznych, drobnych białych kwiatach. Gałęzie rośliny mają charakterystyczny pionowy wzrost. Drzewka kalamondyny, które można zakupić w sklepach ogrodniczych nie osiągają dużych rozmiarów, ponieważ szczepione są na podkładkach, które ograniczają ich rozrost. W okresie owocowania kalamondyna obsypana jest licznymi, pomarańczowymi, drobnymikalamondyna kwiaty owocami o średnicy 2,5 cm. Owoce kalamondyny są nieco mniejsze od owoców mandarynki i wiszą na roślinie w gronach przez długi czas. Dojrzałe owoce nie przeszkadzają roślinie w ponownym kwitnieniu dlatego na drzewku widoczne są często równocześnie dojrzałe owoce i kwiaty. Wygląda to dekoracyjnie i oryginalnie. W ogóle kalamondia jest bardzo ornamentalną rośliną cenioną głównie jako ozdoba mieszkania, a nie przez jej mało wartościowe owoce. Miąższ podzielony jest na 6 do 10 segmentów, jest koloru pomarańczowego, bardzo soczysty, wysoce kwaśny, bez pestek lub z ilością od 1 do 5 sztuk. Pestki są malutkie, zielone w środku, poliembrionowe. Na drzewku z rzadka można znaleźć kolce. Z reguły nie występują. Roślina dobrze rośnie w mieszkaniach ponieważ dobrze znosi suche powietrze w pomieszczeniach i obficie kalamondyna drzewkoowocuje. Często uprawiana jest z pestek ponieważ w przeciwieństwie do innych cytrusów pestkowiec, uprawiany w dobrych warunkach, może zakwitnąć i zaowocować już po 4 latach. Kalamondyna uprawiana w szkółkach rozmnażana jest przez ukorzenianie gałązek lub szczepiona na pomarańczy trójlistkowej – Poncirus Trifoliata.
Kalamondyna jest często sprzedawana w Polsce w centrach handlowych, marketach, sklepach ogrodniczych. Jest idealnym cytrusem dla początkujących hodowców. W sprzedaży występuje mutacja kalamondyny o pasiastych jasno i ciemno zielonych liściach, zwana variegata.

Kalamondyna zatosowanie

Kalamondyna ma parę użytecznych zastosowań. Przede wszystkim jej kwaśny sok może być stosowany zamiennie z sokiem z cytryny czy limonki.  Można z niego przygotować napoje, przyprawić rybę, potraktować jako dodatek do ciast, sporządzić marmoladę, w końcu dodać do herbaty, sosów i zup.
Sok z kalamondyny jest dobrą odżywką do włosów. Do około litra wrzącej wody dodaje się dużą ilość plasterków cytrusa, miesza ekstrakt i czeka aż wystygnie. Następnie odcedza i nakłada wywar na włosy.
Kalamondyna – wyciśnięty z niej sok – wcierany w skórę łagodzi skutki pogryzienia przez komary, uczucie swędzenia.  Owoce Kalamondyny spożywane na świeżo łagodzą kaszel i mają działanie antyzapalne.

Przeczytaj także:

Cytrusy 24 – rośliny cytrusowe ich pielęgnacja i uprawa w doniczce w domu.