Pomelo – pomarańcza olbrzymia

cytrusyPochodzenie Pomelo

Pomelo, inaczej zwany pompelą czy pumelo, jest cytrusem pochodzacym z południowowschodniej pomeloAzji, obecnie dzikorosnącym w Malezji. W ciągu ostatniego wieku p.n.e. drzewo to zaczęło być uprawiane w południowych Chinach. W nastepnych wiekach zyskało popularność na wschodzie i hodowane było w różnych stronach Azji. Pod koniec XVII wieku roślinę sprowadzono do Ameryki Łacińskiej i na wyspy Karaibskie. Wtedy to Kapitan Shaddock przywiózł nasiona pompeli z wysp Malezji, które wysiano na Barbados. Jako że tamtejszy klimat był sprzyjający dla tego gatunku cytrusa, pomelo rozprzestrzenił się w najbliższym czasie na Jamajkę i Puerto Rico. Na półkuli zachodniej nie zyskał on jednak, praktycznie do tej pory, takiego uznania jak w Azji. Pierwsze próby produkcji przemysłowej poza Azją zostały wykonane dopiero na początku 1900 roku w Kalifornii i na Florydzie. Na początku XII w naszej ery pomelo pojawiło się na bliskim wschodzie gdzie jest bardzo poularne do dziś. W Europie odkryte zostało w Hiszpani w XVII wieku. Obecnie jest komercyjnie uprawiane głównie w południowych Chinach, na południowych wyspach Japonii, Wyspach Pacyfiku, w Meksyku i Izraelu.

Owoc pomelo

Drzewo może dorastać maksymalnie do 15 metrów wysokości. Gatunek ten kwitnie nawet 4 razy w roku i wydaje największe w świecie cytrusów owoce. W sprzyjających warunkach dojrzały owoc pomelo może mieć średnicę 30 cm i ważyc ponad 3 kg. Posiada grubą, do 5 cm szeroką, trudną do ściągnięcia skórkę. Owoc pomelo dojrzewa od 8 do 12 miesięcy i nie jest bardzo soczysty, ale za to mniej kwaskowaty od większości cytrusów i może być dość słodki. Szczególnie polecane dla osób dla których inne cytrusy wydają się za kwaśne w smaku. Kolor owocu pompeli to w zależności od odmiany żółty, zielony po pomarańczowo-czerwony. Miąższ podzielony błonami jest  zielony, pomarańczowy po ciemnopurpurowy. Zielony kolor skórki lub miąższu nie oznacza że owoc jest niedojrzały lub niezdatny do konsumpcji. Niektóre rodzaje posiadają ciemnozieloną skórkę a miąższ jest czerwony i słodki. Producenci czasem używają gazów by zmienić kolor skórki na bardziej atrakcyjną w wyglądzie dla konsumenta. Nie zmienia to w żaden sposób smaku owocu, ani negatywnie oddziaływuje na jego przechowywanie. Niektóre selekcje smakują lepiej po trzymiesięcznym magazynowaniu w dobrze przewiewnych skrzynkach. Oprócz walorów smakowych owoce pomarańczy olbrzymiej zawieraja dużo witamin – szczególnie witaminy C, przeciwutleniaczy, pektyny, enzymy. Jest dobrym środkiem na zbijanie temperatury, ból gardła, pomaga zmniejszyć cholesterol, poprawia pracę serca, trawienie, wzmacnia odporność, łagodzi zgagę, dodaje energii i jest dobrym środkiem antydepresyjnym.

Odmiany pomelo

Cytrusy mieszańce pochodzące od pomelo powstają dość łatwo. Najsłynniejszym jest grejpfrut czyli hybryda pompeli z pomarańczą słodką. Grejpfrut różni się od Pomelo nie tylko smakiem i wielkością, ale także liczbą segmentów na które podzielony jest miąższ. U grejpfruta jest ich 12, natomiast u pomelo od 14 do 16.
Na świecie wyhodowano różne odmiany i selekcje pompeli. Najważniejsze z nich to:

Tahitian

Zwane często Taitańskim grejpfrutem. Powstało z pestek przywiezionych z Borneo na Thaiti, później rozpropagowane także na Hawajach. Owoc o cieńszej, zielono-żółtej skórce i zielonawym miąższu czasem koloru bursztynowego gdy w pełni dojrzały. Jagoda jest soczysta i słodka o doskonałym smaku i jakości.

Sweetie

Jedna z najnowszych hybryd pomarańczy olbrzymiej powstała w Kalifornii. Rodzicami tej odmiany pomelo jest Siamese Sweet i jeden z rodzajów Grejpfruta Marsh. Krzyżówka powstała w 1958 roku a zaczęła być uprawiana komercyjnie dopiero w 1980. Gatunek sprzedawany też jako grejfrut Oroblanco. Popularny w polskich marketach zielony Jaffa Sweetie jest podobnym mieszańcem ale powstałym w Izrelu i dopuszczonym do sprzedaży od 1984 roku. Izraelski Jaffa Sweetie jest opisywany przez sprzedawców jako grapefruit i jest koloru ciemnozielonego nawet po dojrzeniu. Miąższ jest przyjemnie słodki a biała gruba warstwa otulająca go gorzka.

Thong Dee

Jest to pomelo z Tajlandii. Drzewo i owoc dorasta do dużych rozmiarów. Owoc o średnicy 15 cm, okrągły, soczysty, bardzo dobry w smaku. Drzewo bardzo bujnie rosnace, produkujace dobrej jakości owoce nawet w mniej sprzyjajacych warunkach.

Cuban Shaddock

Wyhodowany na Kubie. Jego pochodzenie jest nieznane. Owoce posiadają również cechy cytrona lub cytryny, dlatego jest kłopot z jego klasyfikacją. Być może jest hybrydą pompeli. Owoc w smaku kwaśny, duży lub bardzo duży, owalny i lekko spłaszczony z kilkoma pestkami, koloru ciemnozielonego. Kolor  miąższu – żółtozielony. Drzewo z kolcami, dość wrażliwe na chłód.

Honey

Najcześciej spotykane w naszych marketach pomelo. Częstopomelo honey sprzedawane w siatce. Owoc o kolorze złoto-żółtym lub jasnozielonym i przyjemnym słodkim, soczystym smaku. Używany jest jako dodatek do sałatek, wyciskany do soków lub jedzony bezpośrednio. 100 ml soku z Honey zawiera ok. 9,5g cukru, 0.7-1 g kwasku, 50mg witaminy C.

Coctail

Hybryda pomelo Siamese Sweet i mandarynki Frua. Krzyżówka powstała w Kalifornii w 1966 roku i charakteryzuje się cieńszą skórką od pozostałych odmian. Owoc wielkości pomarańczy lub grapefruita posiada pestki i jest bardzo soczysty. Dojrzewa wczesną zimą i dość dobrze trzyma się na drzewie. Skórka posiada kolor podobny do mandarynki. Drzewo zwykle rośnie bardzo wielkie.

Valentine

Mieszanka pomarańczy krwawej Ruby i mandarynki Dancy a pomelo valentine o czerwonym miąższuSiamese Sweet pomelo. Valentine ma owoc o ciemno czerwonym miąższu co jest pozostalością po pomarańczy czerwonej Ruby. Smak słodki. Kolor skórki jasnozielony do ciemno zielony.

Siamese Sweet

Pomarańcza olbrzymia z Tajlandii. Owoc słodki o malej zawartości kwasku, okrągły, z białym miąższem. Drzewo raczej karłowate. Odmiana od której biorą pochodzenie inne mieszańce i odmiany takie jak – Oroblanco, Melogold, Coctail, Chandler oraz pare innych.

Chandler

Jedno z najbardziej popularnych pomelo w Stanach Zjednoczonych. owoc pomelo Skrzyżowanie Siamese Sweet i Siamese Pink. Wypuszczone na rynek w 1961 roku w Kalifornii. Owoce owalne, rozmiar średni do wielkiego z dość cienką skórką koloru żółto zielnego, czasem różowawego. Miąższ różowy, różowoczerwony, ciemno czerwony. Smak Chandlera jest jednym z najlepszych wśród pompeli. Zawiera więcej cukru niż jest to w owocach pozostałych odmian.

Przeczytaj także:

Cytrusy 24 – rośliny cytrusowe ich pielęgnacja i uprawa w doniczce w domu.